Hanneke Klinkum

In een tijd van afstand en geslotenheid besluiten Hanneke Klinkum en Marjolein Landman een confrontatie aan te gaan in gedachten en materiaal. Dit resulteerde na een intensieve werkperiode in het beeld Exiguo STS-126.
Het werk ontspon zich vanuit onze gedachten over en betrokkenheid bij de natuur en haar toestand, het milieu, verval, viezigheid en rotzooi, maar ook met oog voor haar schoonheid, veerkracht en zelfregulerend vermogen.
In een open en speels proces zochten we naar een vorm voor een organische polymorfe symbiosis met als voorbeeld alles wat er in de natuur gebeurt aan aantasting, sporen van menselijk handelen, rommel, schimmels, groei en schoonheid, en datgene dat ons verwondert en/of verontwaardigd maakt.
Vertaald in bundels lange wild geglazuurde keramische, wierachtige slierten, onderling verknoopt met ijzerdraad, glimmende trossen kuitachtige eieren, met daar tussen samengeklonterde bewerkte vormen purschuim, gips, iriserende plastics en led-licht. Een soort kapstok van gelaste buizen en betonijzer houdt de kluwen bijeen.
De titel Exiguo STS-126 is een samenvoeging van het Latijnse woord voor schroot/afval en de naam van een ruimtemissie die veel rommel achterliet in het heelal, en klinkt even vreemd en exotisch als een in rivieren geloosd residu uit de geneesmiddelenindustrie.

—
Installatie | keramiek, purschuim, gips, led-licht, ijzerdraad | diverse locaties | Tekst: Ingrid Luycks MA, kunsthistoricus | 2021 

Het Fort Vaux in Noord-Frankrijk is gebouwd in 1881 en 1884 en gemoderniseerd en versterkt tussen 1904 en 1906 met o.a. een betonnen overkapping met een sterkere betonsamenstelling van kiezel: zand: cement verhouding 3 : 1 : 2,4. Deze specifieke betonverhouding ontstond als gevolg van de ontwikkelingen in de oorlogsvoering (van geschut naar explosieve granaten) om de forten een effectievere bescherming te geven dmv een sterker betonmengsel en later het gewapend beton.

Het fort de Vaux is gebruikt in de 1e wereldoorlog, als behuizing van de garnizoenen, wapens, munitie en voedsel. De slag om Verdun, waarvan de gevechten om fort Vaux een onderdeel waren, begon op 21 februari 1916 en eindigde met de overgave van fort Vaux door majoor Raynal aan de Duitsers op 7 juni 1916.
Vele doden en gewonden vielen door de vreselijke gevechten en uitputting door watertekort en de aanvallen met vlammenwerpers in de gangen van het fort. (Fort Vaux, wikipedia)

In het voorjaar van 2015 bezocht de gepassioneerde kunst- en boekenverzamelaar Piet van de Ven het Fort de Vaux. Als onderdeel van de verdedigingslinie rond het Noord-Franse Verdun was het fort tijdens WO 1, in juni 1916, het toneel van een dramatische, verwoestende aanval van Duitse troepen die het bastion innamen en uitrookten. Van de Ven raakte diep onder de indruk van deze beladen plek. De aldaar aangeschafte ansichtkaart gaf hij, terug in Nederland, aan beeldend kunstenaars, choreografen, toneelschrijvers en dichters met de vraag zich er door te laten inspireren.

De beeldende resultaten hiervan zijn in juni 2016 te zien geweest in Luycks Gallery, aangevuld met ander werk van de deelnemende kunstenaars te weten: Henk Duijn, Hanneke Klinkum, René Korten, Marjolein Landman, Ernest Potters, Ellen Rijk en Reinoud van Vught. Evenals een interpretatie door choreografe/danseres Ulrike Doszmann.

Ik heb als een ’herdenkingsteken’ een gewapend betonnen blok gegoten in dezelfde samenstelling beton als voor het fort Vaux is gebruikt. 3:1:2.4 met enkele botten in de beton verzonken.

—
Beton, botten, ijzer | 40x40x16 cm | mei 2016

Van 22 mei t/m 3 juli 2016 vindt in de Cacaofabriek de tentoonstelling Atelierportretten NL plaats. Deze tentoonstelling is georganiseerd door kunstenaar Willem Muijs, die zelf deelneemt aan de expositie met grote houtskooltekeningen.

De tekeningen hebben ‘het atelier’ als onderwerp. Willem Muijs bezocht een twintigtal kunstenaars in hun atelier en maakte naar aanleiding van deze bezoeken tekeningen. Elke kunstenaar schept in zijn atelier een heel eigen sfeer en werkplek, passend bij het werk dat er wordt gemaakt. Dat laat Willen Muijs in zijn tekeningen zien. De eigenheid van elk atelier probeert Willem Muijs in zijn tekeningen te vangen.

Voor de tentoonstelling Atelierportretten NL vroeg hij aan de kunstenaars of ze een bijdrage wilden leveren voor een expositie met de ateliertekeningen. De 19 kunstenaars die hierin toestemden reageren met een werk, een tekst of een foto op de uitnodiging van Willem Muijs. Deze werken worden in samenhang met de ateliertekeningen geëxposeerd. 

Atelierportretten NL biedt een inkijk in dat mentale landschap middels de serie ‘ateliertekeningen’ en de reactie daarop van de betreffende kunstenaars.

L E E S   M E E R 

—
Idee en organisatie: Willem Muijs | Fotografie: Benno Neeleman | 2016

De installatie Bellas Bellotas van Hanneke Klinkum bestaat uit een variabel aantal varkenspoten waarvan het vlees tot op het bot is afgeschraapt. Dat afgesneden vlees is de zogenaamde pata negra -ham, ook wel jamón bellota genaamd. Deze jamón bellota is afkomstig van een in Zuidwest Spanje gefokt varken dat een 'mooi' leven in de vrije natuur achter de rug heeft. Tijdens zijn leven is het gevoed met bellotas, eikels, waaraan het vlees zijn specifieke geur en smaak ontleent. Dit maakt de ham tot een exclusieve en kostbare delicatesse.
Klinkum heeft de poten opgehangen aan grove vleeshaken en touwen, net als bij de slager. De elegante zwarte hoefjes steken parmantig naar boven en contrasteren met de haken en de botten waaraan nog flarden vet en huid kleven en waarvan ook het specifieke aroma nog kan worden opgesnoven. Het contrast tussen de delicate schoonheid van de hoefjes en de rauwe poten, tussen de gracieuze lichtheid en de banale werkelijkheid van de kale botten en het lot dat de varkens na hun mooie leven te wachten staat, vormden voor Klinkum de aanleiding om de poten 'aan te kleden'. Ze tooide ze in lange, zwierige, transparante rokken, gemaakt van fraaie, met gouddraad bewerkte stoffen.
Door de transparantie blijft de botvorm zichtbaar evenals de sporen van lekkend vet dat hier en daar in de stof is achtergebleven. Het effect van de sierlijke zwarte hoefjes met het fragiele kant, voile en satijn en de harige poten werkt vervreemdend en zetten de beschouwer aan het denken. Of zoals de kunstenaar zichzelf afvraagt: 'Een danse macabre? Een zoete vergoelijking voor onze gastronomische lust? Of besmuikte schaamte vanwege het gebruik van het dier voor ons genot?'

—
Installatie | variabel aantal varkenspoten, touw, haken, verschillende stoffen, gouddraad | diverse locaties | Tekst: Ingrid Luycks MA, kunsthistoricus | 2011 - 2015

Werkperiode met Casper in ‘Kunstkameraden’. Kunstproject van de stichting Cultuurkantine: Dossier 3.0 - 50 kunstenaars werken met 50 kinderen uit de Jeugdzorg. Presentatie in “Kunstkameraden”, tentoonstelling in het Noordbrabants Museum in ’s-Hertogenbosch en in het Stedelijk Museum Breda. 

—
Casper's Wensvogel | various materials (textile, metal, paint, cola-bottle) | 2014-2015

Tentoonstellingsproject in het Museo de la Cueva in Algarinejo, Granada (Andalusië): Een visie van 11 Spaanse en Nederlandse kunstenaars over de geschiedenis en cultuur van Andalusië.

H.K. creëerde een gedenkteken voor Andalusië: De oude stadsmuur in het Museo de la Cueva bezit een stenen geheugen: vanaf zijn ontstaan in de Middeleeuwen is veel gezien, gehoord en voorbij gekomen: Visigoten, Moren, koningen, veldslagen, oorlogen en triomfen, dichters, schilders, filosofen, zangers, dansers en torero’s. Van Abd-ar-Rahman en Averroes, via Boabdil, Alfonso X en los Reyes Catolicos, tot Murillo en Pablo Olavide, Lorca en Picasso. Een stille en zwijgzame getuige, elke steen een naam. Met deze galerij van portretten en gebeurtenissen worden de vervaagde helden uit het culturele verleden van Andalusië herdacht. In de dood zijn wij allen gelijk, enkel in de herinnering ligt het onderscheid.

—
Installatie van 100 beschilderde prints op canvas van belangrijke personen en gebeurtenissen uit de Andalusische geschiedenis en cultuur op de oude stenen stadsmuur in het museo de la Cueva in Algarinejo, Spanje | 24 x 18 cm elk | 2010

Beeld (en leerlingen-project) - in het kader van een studie over het culturele erfgoed van de plaatsen Asten en Someren, in opdracht van en samenwerking met het Varendonck-college in Asten.

__
Installatie van bronzen flippers op een sokkel in het water van rivier de Aa (NL) / 2005

20 verschillende kleine, bronzen schapenkopjes op het hek rondom het openbare speelterrein in de Textielbuurt in Tilburg. Samen met de in grijs beton gegoten roestvaststalen letters van de zin: DEZE PLEK : EEN WEEFSEL, vormt het een herinneringsbeeld aan het verleden van de Tilburgse wol-industrie. 

__
Werk in de openbare ruimte, Textielstraat, in opdracht van Tiwos, (Tilburgse woningstichting) en Gemeente Tilburg | brons, RVS staal, beton | 2003

‘Verloren Zielen’ is een doorlopend kunstproject van Hanneke Klinkum, dat in 2002 van start is gegaan. Het omvat een in principe onbeperkt aantal originele rendiergeweien, deels bekleed met paarse textielflock en voorzien van een identiteitsnummer.
’Verloren Zielen' is ontstaan doordat ik – jaren geleden - geraakt werd door de natuurlijke, in mijn ogen dramatische, jaarlijkse cyclus van het verliezen en weer aangroeien van een hertengewei. Het gewei is een vreemdsoortig teken van macht en pracht, en tevens een uniek kenmerk van elk hert. Jaar in jaar uit afgeworpen en opnieuw aangegroeid, talrijk maar nooit identiek. Ik wil deze afgevallen resten behoeden voor de vergetelheid; ze een nieuwe identiteit geven door ze van een registratienummer te voorzien dat mijn geboortedatum in zich herbergt. Hierdoor wordt een symbolische verbinding gelegd tussen een moment uit het leven van het dier en dat van mijzelf. Bovendien geef ik elk gewei gedeeltelijk een paars, zacht laagje van textielvezeltjes, dat herinnert aan de basthuid tijdens het groeiproces van een gewei.
Een complete installatie van deze ruimtelijke tekens aan de wand vormt een indrukwekkend geheel. Zo roepen de Verloren Zielen zowel op tot reflectie als respect voor alle (dierlijke) wezens en vragen ze om bewustwording van leven, natuur en menselijk gedrag.

__
Installatie | rendiergeweien, textielflock, id-nummer | 2002 - heden